ویژگیهای ماه رمضان

توسط آسایشگاه

ماه رمضان ماه خدا

ماه رمضان

– قال رسول الله‏ صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله: شَعبانُ شَهری، و شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللهِ(۱)؛‌

شعبان، ماه من است و ماه رمضان، ماه خداست .

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللهِ، و شَهرُ شَعبانَ شَهری؛ شَعبانُ المُطَهِّرُ، و رَمَضانُ المُکَفِّرُ (۲)؛

ماه رمضان، ماه خداست و ماه شعبان، ماه من است؛ شعبانِ پاک‏کننده و رمضانِ پوشاننده [و جبران‏کننده گناهان] .

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله: رَمَضانُ شَهرُ اللهِ، و هُوَ رَبیعُ الفُقَراءِ (۳)؛‌

رمضان، ماه خداست. این ماه، بهار فقیران است .

– الامام علیّ علیه ‏السلام: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ الله‏ِ، و شَعبانُ ‏شَهرُ رَسولِ ‏الله صلى‏الله‏علیه‏و‏آله، و رَجَبٌ شَهری(۴)؛

رمضان، ماه خداست؛ شعبان، ماه پیامبر خداست و رجب، ماه من است.

پیامبر اکرم صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله در توصیف ماه رمضان فرمود:

آن، ماهى است که در آن به میهمانى خدا دعوت شده‏اید و در آن، از اهل کرامت خدا قرار داده شده‏اید. نفَس‏هایتان در آن، تسبیح است؛ خوابتان در آن، عبادت است؛ عمل(خیرِ) شما در آن، پذیرفته است؛ و دعاى شما در آن، مستجاب است.

ماه میهمانى خدا

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله ـ فی وَصفِ شَهرِ رَمَضانَ ـ : هُوَ شَهرٌ دُعیتُم فیهِ إلى ضِیافَهِ اللهِ، و جُعِلتُم فیهِ مِن أهلِ کَرامَهِ اللهِ، أنفاسُکُم فیهِ تَسبیحٌ، و نَومُکُم فیهِ عِبادَهٌ، …(۵) ؛

پیامبر اکرم صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله در توصیف ماه رمضان فرمود: آن، ماهى است که در آن به میهمانى خدا دعوت شده‏ اید و در آن، از اهل کرامت خدا قرار داده شده‏ اید. نفَس‏هایتان در آن، تسبیح است؛ خوابتان در آن، عبادت است؛ عمل(خیرِ) شما در آن، پذیرفته است؛ و دعاى شما در آن، مستجاب است.

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله: إذا کانَ یَومُ القِیامَهِ یُنادِی المُنادی: أینَ أضیافُ اللّه‏ِ؟ فَیُؤتى بِالصّائِمینَ … فَیُحمَلونَ عَلى نُجُبٍ مِن نورٍ، و عَلى رُؤوسِهِم تاجُ الکَرامَهِ، و یُذهَبُ بِهِم إلَى الجَنَّهِ (۶)؛

پیامبر خدا صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله فرمود: چون روز قیامت شود، منادى ندا مى‏دهد: «کجایند میهمانان خدا ؟» پس روزه‏داران را مى‏آورند … ، آنان را بر مَرکب‏هایى عالى از [جنس] نور سوار مى‏کنند، و در حالى که تاج کرامت بر سر آنان است، آنان را به بهشت مى‏برند.

– قال الامام علیّ علیه‏السلام ـ مِن خُطبَتِهِ فی أوَّلِ یَومٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ ـ : أیُّهَا الصّائِمُ، تَدَبَّر أمرَکَ؛ فَإِنَّکَ فی شَهرِکَ هذا ضَیفُ رَبِّکَ، اُنظُر کَیفَ تَکونُ فی لَیلِکَ و نَهارِکَ؟ و کَیفَ تَحفَظُ جَوارِحَکَ عَن مَعاصی رَبِّکَ؟ اُنظُر ألاّ تَکونَ بِاللَّیلِ نائِما و بِالنَّهارِ غافِلاً؛ … (۷)؛

امام على علیه‏ السلام در خطبه خویش در اولین روز از ماه رمضان فرمود: اى روزه‏دار! در کار خود بیاندیش، که تو در این ماه، میهمان پروردگار خویش هستى! بنگر که در شب و روزت چگونه ‏اى و چگونه اعضاى خود را از نافرمانى پروردگارت نگه مى‏دارى!

بنگر! مبادا در شب، خواب باشى و در روز، غافل. پس، این ماه بگذرد و [بار] گناهت بر دوشت مانده باشد و آنگاه که روزه داران پاداش‏هاى خود را مى‏گیرند، از زیانکاران باشى و آنگاه که آنان از کرامت مولایشان نصیب مى‏برند، از محرومان باشى و آنگاه که آنان از سعادت همسایگى با پروردگارشان برخوردار مى‏ گردند، تو از رانده‏ شدگان باشى!

پیامبر خدا صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله فرمود:

چون روز قیامت شود، منادى ندا مى‏دهد: «کجایند میهمانان خدا ؟» پس روزه ‏داران را مى‏آورند … ، آنان را بر مَرکب‏هایى عالى از [جنس] نور سوار مى‏کنند، و در حالى که تاج کرامت بر سر آنان است، آنان را به بهشت مى‏برند.

– قال الامام الباقر علیه‏السلام: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ رَمَضانَ، وَالصّائِمونَ فیهِ أضیافُ اللّه‏ِ و أهلُ کَرامَتِهِ، مَن دَخَلَ عَلَیهِ شَهرُ رَمَضانَ فَصامَ نَهارَهُ و قامَ وِردا مِن لَیلِهِ وَاجتَنَبَ ما حَرَّمَ الله‏ُ عَلَیهِ، دَخَلَ الجَنَّهَ بِغَیرِ حِسابٍ (۸) ؛

ماه رمضان، ماه رمضان! روزه‏داران در آن، میهمانان خدا و اهل کرامت الهى‏اند. هر کس ماه رمضان بر او وارد شود و او روزش را روزه بگیرد و بخشى از شبش را به عبادت و نماز بایستد و از آنچه خداوند بر او حرام کرده، پرهیز کند، بدون حساب وارد بهشت مى‏شود.

ماه رمضان سَرور ماه‏ها

– قال رسول الله صلى‏الله‏علیه‏و‏آله: شَهرُ رَمَضانَ سَیِّدُ الشُّهورِ (۹)؛‌

ماه رمضان، سَرور ماه‏هاست .

– قال الامام الرضا علیه‏السلام: إذا کانَ یَومُ القِیامَهِ زُفَّتِ الشُّهورُ إلَى الحَشرِ یَقدُمُها شَهرُ رَمَضانَ عَلَیهِ مِن کُلِّ زینَهٍ حَسَنَهٍ، فَهُوَ بَینَ الشُّهورِ یَومَئِذٍ کَالقَمَرِ بَینَ الکَواکِبِ، فَیَقولُ أهلُ الجَمعِ بَعضُهُم لِبَعضٍ: وَدِدنا لَو عَرَفنا هذِهِ الصُّوَرَ! …(۱۰) ؛

امام رضا علیه‏ السلام فرمود:چون روز قیامت شود، ماه‏ها را به رستاخیز مى‏آورند، در حالى که ماه رمضان، که با هر زیور نیکویى آراسته است، پیشاپیش آنهاست. آن روز، ماه رمضان در میان ماه‏ها، همچون ماه در میان ستاره‏هاست. مردمى که آنجا گرد آمده‏اند، به یکدیگر مى‏گویند: دوست داشتیم که این چهره‏ها را مى‏شناختیم!

منادى، از سوى خداى متعال ندا سر مى‏دهد که: «اى همه آفریدگان! اینها، سیماى ماه‏هایى است که نزد خداوند، از روزى که آسمان‏ها و زمین را آفرید، شمارشان در کتاب خدا دوازده ‏تاست. سَرور و برترِ آنها، ماه رمضان است. آن را آشکار ساختم تا برترى ماه مرا بر ماه‏هاى دیگر بشناسید و تا براى مردان و زنانى که بنده من‏اند، شفاعت کند و من هم شفاعتش را درباره آنان بپذیرم.»

شب قدر، در ماه رمضان است

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله: قَد جاءَکُم شَهرُ رَمَضانَ؛ شَهرٌ مُبارَکٌ … فیهِ لَیلَهُ القَدرِ خَیرٌ مِن ألفِ شَهرٍ، مَن حُرِمَها فَقَد حُرِمَ(۱۱)؛‌

ماه رمضان، شما را فرا رسیده است؛ ماهى مبارک … که در آن، شب قدر است که بهتر از هزار ماه است. محروم، کسى است که از آن شب، محروم بماند.

– سُئِلَ رَسولُ الله‏ِ صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله عَن لَیلَهِ القَدرِ، فَقالَ: «هِیَ فی کُلِّ رَمَضانَ»(۱۲) ؛‌

از پیامبر خدا درباره شب قدر پرسیدند و من هم مى‏ شنیدم. فرمود: «آن، در هر ماه رمضانى هست.»

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود:

ماه رمضان، شما را فرا رسیده است؛ ماهى مبارک … که در آن، شب قدر است که بهتر از هزار ماه است. محروم، کسى است که از آن شب، محروم بماند.

– مسند ابن حنبل عن أبی مرثد: سَأَلتُ أباذَرٍّ قُلتُ: کُنتَ سَأَلتَ رَسولَ الله صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله عَن لَیلَهِ القَدرِ؟ قالَ: أنَا کُنتُ أسأَلَ النّاسِ عَنها یعنی أشدّ الناس مسألهً عنها. قالَ: قُلتُ: یا رَسولَ اللهِ، أخبِرنی عَن لَیلَهِ القَدرِ أ فی رَمَضانَ هِیَ أو فی غَیرِهِ؟ قالَ: «بَل هِیَ فی رَمَضانَ.»

قالَ: قُلتُ: تَکونُ مَعَ الأَنبِیاءِ ما کانوا فَإِذا قُبِضوا رُفِعَت، أم هِیَ إلى یَومِ القِیامَهِ؟ قالَ: «بَل هِیَ إلى یَومِ القِیامَهِ.»(۱۳)

از ابوذر پرسیدم: آیا از پیامبر خدا درباره شب قدر پرسیده ‏اى؟

گفت: «من از همه مردم، بیشتر، پرسشگر آن بودم .

گفتم: اى پیامبر خدا! مرا از شب قدر آگاه ساز که آیا در رمضان است یا در غیر آن؟

فرمود: “در رمضان است.”

گفتم: آیا همراه با پیامبران است، تا وقتى که باشند و چون پیامبران بمیرند، شب قدر هم برداشته مى‏شود، یا آن که شب قدر تا روز قیامت هست؟

فرمود: تا روز قیامت هست.»

دعاهای ورود به ماه مبارک رمضان
خواندن دعاهای ورود به ماه مبارک رمضان، (در کتب ادعیه، دعاهای زیادی برای ورود به ماه مبارک رمضان و زمان رویت هلال این ماه وارد شده است) که توجه به متن این دعاها و درخواست هایی که در این دعاها از خداوند تبارک و تعالی می شود، به انسان یک حالت معنوی با نشاطی،برای ورود به این ماه بزرگ را عنایت می کند.

حلال نمودن دیگران
قبل از ورود به این ماه که ماه بخشش و استغفار می باشد، بهتر است با بخشیدن دیگرانی که درحق ما ظلم و یا بی مهری روا داشته اند، خود را آماده پذیرایی از بخشش خداوند نماییم.
اگر ما نمی توانیم از دیگران بگذریم و آنها را ببخشیم، چگونه از خداوند متعال توقع داریم که او ما را ببخشد.به همین دلیل یکی از کارهایی که برای ورود به ماه مبارک رمضان باید انجام دهیم، بخشیدن دیگران و پاک نمودن دل از هر گونه کینه و دشمنی با دیگران است .

سیره پیامبر (ص) در اعتکاف دهه آخر ماه رمضان

چون دهه آخر ماه رمضان فرا می رسید، پیامبر(ص) رخت خواب خویش را جمع می کرد و خود را کاملاً آماده عبادت می ساخت و در زیر سایبانی که برای ایشان فراهم می شد، عبادت می کرد.

اعتکاف چیست ؟

اعتکاف به معنای خود را باز داشتن، در جایی ماندن، گوشه نشینی برای عبادت و … آمده است و در شرع مقدس عبارت است از ماندن در مسجد به قصد بندگی خدا و عبادت. اعتکاف، وسیله ارتباط و انس با خالق جهان است. اعتکاف، انقطاع از غیر به سوی خداست. اعتکاف، مجالی برای انس با خداست و مقدمه شهود رب و وصول به محضر لاهوتی اوست.

براساس بیان قرآن کریم، اعتکاف عملی بوده که در شریعت حضرت ابراهیم(ع) از مناسک و عبادتهای الهی به شمار می رفته و پیروان ایشان به این عمل می پرداختند. حضرت سلیمان(ع) نیز در بیت المقدس اعتکاف می کرد و آب و خوراک برای آن حضرت فراهم می شد و او در آنجا به عبادت می پرداخت. حضرت موسی(ع) با وجود مسئولیت سنگین رهبری و هدایت امت، برای مدت زمانی آنان را ترک کرد و برای خلوت با خدا به خلوت گاه کوه طور شتافت. حضرت زکریا(ع) از کسانی بود که سرپرستی معتکفان در بیت المقدس را به عهده داشت و از جمله کسانی را که در امر اعتکاف سرپرستی می کرد، حضرت مریم(س) بود.

پیامبر اکرم(ص) نیز مانند اجداد خود بر دین حضرت ابراهیم(ع) بود و عبادات متداول آن دین از جمله اعتکاف را بر پا می داشت. محل اعتکاف پیامبر، غار حرا بود. پیامبر(ص) پس از بعثت و هجرت به مدینه در مسجدالنبی معتکف می شد و با خدای یگانه خلوت می کرد.

اعتکاف پیامبر در ماه مبارک رمضان

پیامبر اکرم(ص) در کنار دیگر عبادتها، به اعتکاف توجه ویژه ای داشت. آن حضرت برای انجام این مهم، بر اعتکاف ماه رمضان، به ویژه دهه آخر آن اهتمام می ورزید و آن را با دو حج و دو عمره برابر می دانست.

پیامبر(ص) ابتدا دهه اولِ ماه رمضان، سپس دهه دوم و در نهایت، دهه سوم این ماه را برای انجام اعتکاف برگزید و پس از آن، تا آخر عمر، بر اعتکاف در دهه آخر ماه رمضان مداومت داشت، چون دهه آخر ماه رمضان فرا می رسید، پیامبر رخت خواب خویش را جمع می کرد و خود را کاملاً آماده عبادت می ساخت و در زیر سایبانی که برای ایشان فراهم می شد، عبادت می کرد.

پیامبر اعظم(ص) می فرمایند: «هر کس در ماه رمضان ۱۰ روز معتکف شود، ارزش آن معادل دو حج و دو عمره است». امام خمینی(ره) می فرماید: «با فضیلت ترین اوقات اعتکاف ماه رمضان است و برترین ایام ماه رمضان، دهه آخر آن است».


آثار و برکات معنوی اعتکاف :

الف) مهمان شدن بر خدا
ماندن در مسجد که خانه خداست به منزله میهمان شدن بر صاحب خانه است. بنابراین نخستین پی آمد اعتکاف این است که معتکفان مورد اکرام پروردگار کریم قرار می گیرند.

ب) زمینه سازی برای روزه گرفتن و نماز خواندن

ج) یافتن شرافت قرآن خواندن

د) بهره مندی از فیوضات ذکر خدا و توسلات و دعاها

ه) برآورده شدن حاجت ها و دریافت پاداش بی پایان

و) آمرزش گناهان

ز) دوری از آتش دوزخ

دزدان ماه مبارک رمضان

شیطان چمدان هایش را بست و گفت بعد از ماه رمضان خدمتان میرسم …

چه فرصت خوبی است برای پاک کردن دل ها از غبار گناه و معصیت …

ولی دزدهایی هستند که ماه مبارک ما را میدزدند

به اختصار به چند مورد از این دزد ها اشاره میشود

 دزد اول: تلویزیون

این دزد خطرناکیست که دنبال از بین بردن روزه های مردم و کم کردن اجر مردم میباشد

متاسفانه با سریال هایی که همه شبکه ها هر شب پخش میکنند بطور عجیبی وقت مردم رو میگیره، که متاسفانه اکثر این سریال ها در قالب طنز هست و بار منفی اون بیشتره از نکته اخلاقی که می خواد در پایان فیلم بگه و مصداق بارز اتلاف وقت هست و مردم این ساعات و شب های پر برکت ماه مبارک رو از دست میدن..

دزد دوم: خواب زیادی

اینکه در روایات اومده خواب شما هم در این ماه اون هم با دهان روزه عبادت محسوب میشه دلیل بر این نمیشه که همش بخوابی این روایت اومده تا به ما بفهمونه بدون تو چه ماه پر برکتی هستی که حتی خوابت هم عبادت محسوب میشه ، دیگه بقیه اعمال و کارهایی که انجام میدی ببین چه پاداش و ثوابی خدا براش گذاشته…

دزد سوم: شب نشینی

این دزد گران بها ترین اوقات رو از شما میدزد..این دزد بنده را از نماز و تهجد در ثلث اخر شب و از استغفار و توبه و خواندن دعا های ویژه ماه مبارک محروم میکنه .. مخصوصا خواندن قران و دعای ابوحمزه ثمالی …

البته این شب نشینی یا بعد از ظهر نشینی اگر درست و به موقع انجام بشه میتونه صله رحم باشه و ثواب خیلی زیادی هم داره که پیامبر اسلام در خطبه شعبانیه به اون اشاره کرده

دزد چهارم: بخل

این بخل باعث میشه انسان صدقه و اکرام و افطاری دادن رو ترک کنه ..افطاری بدید  ولو به یک دونه خرما یا یک لیوان اب تا خداوند گناهان ما رو بیامرزد….

دزد پنجم: مجلسی که در اون  یاد خدا نباشد

مجلس هایی که خالی از ذکر و یاد خدا باشد.. که برخی از این مجالس باعث غیبت و گناه میشه بلکه باعث حسرت شدید انسان در روز قیامت میشه میگه ای کاش اون لحظه یادی از خدا و اهل بیت علیهم السلام میکردم… چون میدونید که قیامت یوم الحسره است..خیلی مراقب این جلسات باشید…

و اما دزد ششم و بزگترین دزد

فیسبوک و وات ساپ و لاین و وایبر و شبکه های اجتماعی هست که اگر درست استفاده نکنی نه تنها اتلاف وقت کردی بلکه در برخی مواقع همه اعمال نیکت را از دست میدی و به اون هدف اصلی که نزدیک شدن به خدا و پاک شدن دل از غبار گناه هست نخواهی رسید…

پس مواظب این دزد ها باشید که واقعا این ساعات نورانی و پر برکت حیف هست که به بطالت بگذره و به دنبالش حسرت بخوریم ..

تنظیم و تلخیص: آسایشگاه خیریه معلولین و سالمندان بقیهالله قم

پی‌نوشت‌ها:

۱- فضائل الأشهر الثلاثه: ۴۴/۲۰، الأمالی للصدوق:۷۱/۳۸ ، تحف العقول: ۴۱۹ ، الإقبال: ۳ / ۲۹۳، روضه الواعظین:۴۴۱، دعائم الإسلام: ۱/۲۸۳، بحارالأنوار: ۹۷/۶۸/۴ .

۲- کنز العمّال: ۸ / ۴۶۶ / ۲۳۶۸۵ نقلاً عن ابن عساکر و ج ۱۲ / ۳۲۳ / ۳۵۲۱۶ نقلاً عن الدیلمی وکلاهما عن عائشه .

۳- ثواب الأعمال: ۸۴ / ۵، النوادر للأشعری: ۱۷/۲ ، فضائل الأشهر الثلاثه: ۵۸/۳۷، الجعفریّات: ۵۸، النوادر للراوندی: ۱۳۴/ ، بحارالأنوار: ۹۷/۷۵/۲۶٫

۴- المقنعه: ۳۷۳، مسارّ الشیعه: ۵۶، مصباح المتهجّد: ۷۹۷ .

۵- فضائل الأشهر الثلاثه: ۷۷/۶۱، الأمالی للصدوق: ۸۴/۴، عیون أخبار الرضا علیه‏السلام:۱/۲۹۵/۵۳، الإقبال:۱/۲۶، بحارالأنوار: ۹۶/۳۵۶/۲۵٫

۶- مستدرک الوسائل: ۴/۲۲/۴۰۷۹ نقلاً عن تفسیر أبی الفتوح الرازی.

۷- فضائل الأشهر الثلاثه: ۱۰۸ / ۱۰۱ .

۸- فضائل الأشهر الثلاثه: ۱۲۳/۱۳۰٫

۹- شرح الأخبار : ۱/ ۲۲۳ / ۲۰۷، الفضائل: ۱۲۵، بحارالأنوار:۴۰/۵۴/۸۹؛ فضائل الأوقات للبیهقی: ۸۹/۲۰۵، شُعَب الإیمان:۳/۳۱۴/۳۶۳۷ و ص ۳۵۵/۳۷۵۵ ، کنز العمّال: ۸/۴۸۲/۲۳۷۳۴ .

۱۰- فضائل الأشهر الثلاثه: ۱۱۰/۱۰۲ عن عبدالله‏ بن عامر عن أبیه.

۱۱- تهذیب الأحکام: ۴/۱۵۲/۴۲۲، الأمالی للمفید: ۱۱۲/۲ و۳۰۱ /۱ ، الأمالی للطوسی: ۷۴ / ۱۰۸و ص ۱۴۹/ ۲۴۶ ، بحارالأنوار: ۹۷/۱۷/۳۴؛ سنن النسائی: ۴/۱۲۹، مسند ابن حنبل: ۳/۸/۷۱۵۱ و ص ۴۱۲/۹۵۰۲٫

۱۲- سنن أبی داود: ۲/۵۴/۱۳۸۷، السنن الکبرى: ۴/۵۰۶/۸۵۲۶ .

۱۳- مسند ابن حنبل: ۸/۱۱۷/ ۲۱۵۵۵، المستدرک على الصحیحین:۱/۶۰۳/۱۵۹۶و ج۲/۵۷۸/۳۹۶۰، السنن الکبرى: ۴/۵۰۵/ ۸۵۲۵ .

منبع:

ماه خدا، محمدی ری شهری،‌ج ۱، ص ۳۸٫

با تشکر از سایت وزین تبیان

خبرگزاری مهر

رمضان در آسایشگاه خیریه معلولین و سالمندان قم