ویژگیهای ماه رمضان

توسط آسایشگاه

ماه رمضان ماه خدا

ماه رمضان

– قال رسول الله‏ صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: شَعبانُ شَهري، و شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللهِ(1)؛‌

شعبان، ماه من است و ماه رمضان، ماه خداست .

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ اللهِ، و شَهرُ شَعبانَ شَهري؛ شَعبانُ المُطَهِّرُ، و رَمَضانُ المُكَفِّرُ (2)؛

ماه رمضان، ماه خداست و ماه شعبان، ماه من است؛ شعبانِ پاك‏كننده و رمضانِ پوشاننده [و جبران‏كننده گناهان] .

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: رَمَضانُ شَهرُ اللهِ، و هُوَ رَبيعُ الفُقَراءِ (3)؛‌

رمضان، ماه خداست. اين ماه، بهار فقيران است .

– الامام عليّ عليه ‏السلام: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ الله‏ِ، و شَعبانُ ‏شَهرُ رَسولِ ‏الله صلى‏الله‏عليه‏و‏آله، و رَجَبٌ شَهري(4)؛

رمضان، ماه خداست؛ شعبان، ماه پيامبر خداست و رجب، ماه من است.

پيامبر اكرم صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله در توصيف ماه رمضان فرمود:

آن، ماهى است كه در آن به ميهمانى خدا دعوت شده‏ايد و در آن، از اهل كرامت خدا قرار داده شده‏ايد. نفَس‏هايتان در آن، تسبيح است؛ خوابتان در آن، عبادت است؛ عمل(خيرِ) شما در آن، پذيرفته است؛ و دعاى شما در آن، مستجاب است.

ماه ميهمانى خدا

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله ـ في وَصفِ شَهرِ رَمَضانَ ـ : هُوَ شَهرٌ دُعيتُم فيهِ إلى ضِيافَةِ اللهِ، و جُعِلتُم فيهِ مِن أهلِ كَرامَةِ اللهِ، أنفاسُكُم فيهِ تَسبيحٌ، و نَومُكُم فيهِ عِبادَةٌ، …(5) ؛

پيامبر اكرم صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله در توصيف ماه رمضان فرمود: آن، ماهى است كه در آن به ميهمانى خدا دعوت شده‏ ايد و در آن، از اهل كرامت خدا قرار داده شده‏ ايد. نفَس‏هايتان در آن، تسبيح است؛ خوابتان در آن، عبادت است؛ عمل(خيرِ) شما در آن، پذيرفته است؛ و دعاى شما در آن، مستجاب است.

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: إذا كانَ يَومُ القِيامَةِ يُنادِي المُنادي: أينَ أضيافُ اللّه‏ِ؟ فَيُؤتى بِالصّائِمينَ … فَيُحمَلونَ عَلى نُجُبٍ مِن نورٍ، و عَلى رُؤوسِهِم تاجُ الكَرامَةِ، و يُذهَبُ بِهِم إلَى الجَنَّةِ (6)؛

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود: چون روز قيامت شود، منادى ندا مى‏دهد: «كجايند ميهمانان خدا ؟» پس روزه‏داران را مى‏آورند … ، آنان را بر مَركب‏هايى عالى از [جنس] نور سوار مى‏كنند، و در حالى كه تاج كرامت بر سر آنان است، آنان را به بهشت مى‏برند.

– قال الامام عليّ عليه‏السلام ـ مِن خُطبَتِهِ في أوَّلِ يَومٍ مِن شَهرِ رَمَضانَ ـ : أيُّهَا الصّائِمُ، تَدَبَّر أمرَكَ؛ فَإِنَّكَ في شَهرِكَ هذا ضَيفُ رَبِّكَ، اُنظُر كَيفَ تَكونُ في لَيلِكَ و نَهارِكَ؟ و كَيفَ تَحفَظُ جَوارِحَكَ عَن مَعاصي رَبِّكَ؟ اُنظُر ألاّ تَكونَ بِاللَّيلِ نائِما و بِالنَّهارِ غافِلاً؛ … (7)؛

امام على عليه‏ السلام در خطبه خويش در اولين روز از ماه رمضان فرمود: اى روزه‏دار! در كار خود بيانديش، كه تو در اين ماه، ميهمان پروردگار خويش هستى! بنگر كه در شب و روزت چگونه ‏اى و چگونه اعضاى خود را از نافرمانى پروردگارت نگه مى‏دارى!

بنگر! مبادا در شب، خواب باشى و در روز، غافل. پس، اين ماه بگذرد و [بار] گناهت بر دوشت مانده باشد و آنگاه كه روزه داران پاداش‏هاى خود را مى‏گيرند، از زيانكاران باشى و آنگاه كه آنان از كرامت مولايشان نصيب مى‏برند، از محرومان باشى و آنگاه كه آنان از سعادت همسايگى با پروردگارشان برخوردار مى‏ گردند، تو از رانده‏ شدگان باشى!

پيامبر خدا صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله فرمود:

چون روز قيامت شود، منادى ندا مى‏دهد: «كجايند ميهمانان خدا ؟» پس روزه ‏داران را مى‏آورند … ، آنان را بر مَركب‏هايى عالى از [جنس] نور سوار مى‏كنند، و در حالى كه تاج كرامت بر سر آنان است، آنان را به بهشت مى‏برند.

– قال الامام الباقر عليه‏السلام: شَهرُ رَمَضانَ شَهرُ رَمَضانَ، وَالصّائِمونَ فيهِ أضيافُ اللّه‏ِ و أهلُ كَرامَتِهِ، مَن دَخَلَ عَلَيهِ شَهرُ رَمَضانَ فَصامَ نَهارَهُ و قامَ وِردا مِن لَيلِهِ وَاجتَنَبَ ما حَرَّمَ الله‏ُ عَلَيهِ، دَخَلَ الجَنَّةَ بِغَيرِ حِسابٍ (8) ؛

ماه رمضان، ماه رمضان! روزه‏داران در آن، ميهمانان خدا و اهل كرامت الهى‏اند. هر كس ماه رمضان بر او وارد شود و او روزش را روزه بگيرد و بخشى از شبش را به عبادت و نماز بايستد و از آنچه خداوند بر او حرام كرده، پرهيز كند، بدون حساب وارد بهشت مى‏شود.

ماه رمضان سَرور ماه‏ها

– قال رسول الله صلى‏الله‏عليه‏و‏آله: شَهرُ رَمَضانَ سَيِّدُ الشُّهورِ (9)؛‌

ماه رمضان، سَرور ماه‏هاست .

– قال الامام الرضا عليه‏السلام: إذا كانَ يَومُ القِيامَةِ زُفَّتِ الشُّهورُ إلَى الحَشرِ يَقدُمُها شَهرُ رَمَضانَ عَلَيهِ مِن كُلِّ زينَةٍ حَسَنَةٍ، فَهُوَ بَينَ الشُّهورِ يَومَئِذٍ كَالقَمَرِ بَينَ الكَواكِبِ، فَيَقولُ أهلُ الجَمعِ بَعضُهُم لِبَعضٍ: وَدِدنا لَو عَرَفنا هذِهِ الصُّوَرَ! …(10) ؛

امام رضا عليه‏ السلام فرمود:چون روز قيامت شود، ماه‏ها را به رستاخيز مى‏آورند، در حالى كه ماه رمضان، كه با هر زيور نيكويى آراسته است، پيشاپيش آنهاست. آن روز، ماه رمضان در ميان ماه‏ها، همچون ماه در ميان ستاره‏هاست. مردمى كه آنجا گرد آمده‏اند، به يكديگر مى‏گويند: دوست داشتيم كه اين چهره‏ها را مى‏شناختيم!

منادى، از سوى خداى متعال ندا سر مى‏دهد كه: «اى همه آفريدگان! اينها، سيماى ماه‏هايى است كه نزد خداوند، از روزى كه آسمان‏ها و زمين را آفريد، شمارشان در كتاب خدا دوازده ‏تاست. سَرور و برترِ آنها، ماه رمضان است. آن را آشكار ساختم تا برترى ماه مرا بر ماه‏هاى ديگر بشناسيد و تا براى مردان و زنانى كه بنده من‏اند، شفاعت كند و من هم شفاعتش را درباره آنان بپذيرم.»

شب قدر، در ماه رمضان است

– قال رسول الله صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله: قَد جاءَكُم شَهرُ رَمَضانَ؛ شَهرٌ مُبارَكٌ … فيهِ لَيلَةُ القَدرِ خَيرٌ مِن ألفِ شَهرٍ، مَن حُرِمَها فَقَد حُرِمَ(11)؛‌

ماه رمضان، شما را فرا رسيده است؛ ماهى مبارك … كه در آن، شب قدر است كه بهتر از هزار ماه است. محروم، كسى است كه از آن شب، محروم بماند.

– سُئِلَ رَسولُ الله‏ِ صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله عَن لَيلَةِ القَدرِ، فَقالَ: «هِيَ في كُلِّ رَمَضانَ»(12) ؛‌

از پيامبر خدا درباره شب قدر پرسيدند و من هم مى‏ شنيدم. فرمود: «آن، در هر ماه رمضانى هست.»

پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) فرمود:

ماه رمضان، شما را فرا رسيده است؛ ماهى مبارك … كه در آن، شب قدر است كه بهتر از هزار ماه است. محروم، كسى است كه از آن شب، محروم بماند.

– مسند ابن حنبل عن أبي مرثد: سَأَلتُ أباذَرٍّ قُلتُ: كُنتَ سَأَلتَ رَسولَ الله صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏ آله عَن لَيلَةِ القَدرِ؟ قالَ: أنَا كُنتُ أسأَلَ النّاسِ عَنها يعني أشدّ الناس مسألةً عنها. قالَ: قُلتُ: يا رَسولَ اللهِ، أخبِرني عَن لَيلَةِ القَدرِ أ في رَمَضانَ هِيَ أو في غَيرِهِ؟ قالَ: «بَل هِيَ في رَمَضانَ.»

قالَ: قُلتُ: تَكونُ مَعَ الأَنبِياءِ ما كانوا فَإِذا قُبِضوا رُفِعَت، أم هِيَ إلى يَومِ القِيامَةِ؟ قالَ: «بَل هِيَ إلى يَومِ القِيامَةِ.»(13)

از ابوذر پرسيدم: آيا از پيامبر خدا درباره شب قدر پرسيده ‏اى؟

گفت: «من از همه مردم، بيشتر، پرسشگر آن بودم .

گفتم: اى پيامبر خدا! مرا از شب قدر آگاه ساز كه آيا در رمضان است يا در غير آن؟

فرمود: “در رمضان است.”

گفتم: آيا همراه با پيامبران است، تا وقتى كه باشند و چون پيامبران بميرند، شب قدر هم برداشته مى‏شود، يا آن كه شب قدر تا روز قيامت هست؟

فرمود: تا روز قيامت هست.»

دعاهای ورود به ماه مبارک رمضان
خواندن دعاهای ورود به ماه مبارک رمضان، (در کتب ادعیه، دعاهای زیادی برای ورود به ماه مبارک رمضان و زمان رویت هلال این ماه وارد شده است) که توجه به متن این دعاها و درخواست هایی که در این دعاها از خداوند تبارک و تعالی می شود، به انسان یک حالت معنوی با نشاطی،برای ورود به این ماه بزرگ را عنایت می کند.

حلال نمودن دیگران
قبل از ورود به این ماه که ماه بخشش و استغفار می باشد، بهتر است با بخشیدن دیگرانی که درحق ما ظلم و یا بی مهری روا داشته اند، خود را آماده پذیرایی از بخشش خداوند نماییم.
اگر ما نمی توانیم از دیگران بگذریم و آنها را ببخشیم، چگونه از خداوند متعال توقع داریم که او ما را ببخشد.به همین دلیل یکی از کارهایی که برای ورود به ماه مبارک رمضان باید انجام دهیم، بخشیدن دیگران و پاک نمودن دل از هر گونه کینه و دشمنی با دیگران است .

سیره پیامبر (ص) در اعتکاف دهه آخر ماه رمضان

چون دهه آخر ماه رمضان فرا می رسید، پیامبر(ص) رخت خواب خویش را جمع می کرد و خود را کاملاً آماده عبادت می ساخت و در زیر سایبانی که برای ایشان فراهم می شد، عبادت می کرد.

اعتکاف چیست ؟

اعتکاف به معنای خود را باز داشتن، در جایی ماندن، گوشه نشینی برای عبادت و … آمده است و در شرع مقدس عبارت است از ماندن در مسجد به قصد بندگی خدا و عبادت. اعتکاف، وسیله ارتباط و انس با خالق جهان است. اعتکاف، انقطاع از غیر به سوی خداست. اعتکاف، مجالی برای انس با خداست و مقدمه شهود رب و وصول به محضر لاهوتی اوست.

براساس بیان قرآن کریم، اعتکاف عملی بوده که در شریعت حضرت ابراهیم(ع) از مناسک و عبادتهای الهی به شمار می رفته و پیروان ایشان به این عمل می پرداختند. حضرت سلیمان(ع) نیز در بیت المقدس اعتکاف می کرد و آب و خوراک برای آن حضرت فراهم می شد و او در آنجا به عبادت می پرداخت. حضرت موسی(ع) با وجود مسئولیت سنگین رهبری و هدایت امت، برای مدت زمانی آنان را ترک کرد و برای خلوت با خدا به خلوت گاه کوه طور شتافت. حضرت زکریا(ع) از کسانی بود که سرپرستی معتکفان در بیت المقدس را به عهده داشت و از جمله کسانی را که در امر اعتکاف سرپرستی می کرد، حضرت مریم(س) بود.

پیامبر اکرم(ص) نیز مانند اجداد خود بر دین حضرت ابراهیم(ع) بود و عبادات متداول آن دین از جمله اعتکاف را بر پا می داشت. محل اعتکاف پیامبر، غار حرا بود. پیامبر(ص) پس از بعثت و هجرت به مدینه در مسجدالنبی معتکف می شد و با خدای یگانه خلوت می کرد.

اعتکاف پیامبر در ماه مبارک رمضان

پیامبر اکرم(ص) در کنار دیگر عبادتها، به اعتکاف توجه ویژه ای داشت. آن حضرت برای انجام این مهم، بر اعتکاف ماه رمضان، به ویژه دهه آخر آن اهتمام می ورزید و آن را با دو حج و دو عمره برابر می دانست.

پیامبر(ص) ابتدا دهه اولِ ماه رمضان، سپس دهه دوم و در نهایت، دهه سوم این ماه را برای انجام اعتکاف برگزید و پس از آن، تا آخر عمر، بر اعتکاف در دهه آخر ماه رمضان مداومت داشت، چون دهه آخر ماه رمضان فرا می رسید، پیامبر رخت خواب خویش را جمع می کرد و خود را کاملاً آماده عبادت می ساخت و در زیر سایبانی که برای ایشان فراهم می شد، عبادت می کرد.

پیامبر اعظم(ص) می فرمایند: «هر کس در ماه رمضان 10 روز معتکف شود، ارزش آن معادل دو حج و دو عمره است». امام خمینی(ره) می فرماید: «با فضیلت ترین اوقات اعتکاف ماه رمضان است و برترین ایام ماه رمضان، دهه آخر آن است».


آثار و برکات معنوی اعتکاف :

الف) مهمان شدن بر خدا
ماندن در مسجد که خانه خداست به منزله میهمان شدن بر صاحب خانه است. بنابراین نخستین پی آمد اعتکاف این است که معتکفان مورد اکرام پروردگار کریم قرار می گیرند.

ب) زمینه سازی برای روزه گرفتن و نماز خواندن

ج) یافتن شرافت قرآن خواندن

د) بهره مندی از فیوضات ذکر خدا و توسلات و دعاها

ه) برآورده شدن حاجت ها و دریافت پاداش بی پایان

و) آمرزش گناهان

ز) دوری از آتش دوزخ

دزدان ماه مبارک رمضان

شیطان چمدان هایش را بست و گفت بعد از ماه رمضان خدمتان میرسم …

چه فرصت خوبی است برای پاک کردن دل ها از غبار گناه و معصیت …

ولی دزدهایی هستند که ماه مبارک ما را میدزدند

به اختصار به چند مورد از این دزد ها اشاره میشود

 دزد اول: تلویزیون

این دزد خطرناکیست که دنبال از بین بردن روزه های مردم و کم کردن اجر مردم میباشد

متاسفانه با سریال هایی که همه شبکه ها هر شب پخش میکنند بطور عجیبی وقت مردم رو میگیره، که متاسفانه اکثر این سریال ها در قالب طنز هست و بار منفی اون بیشتره از نکته اخلاقی که می خواد در پایان فیلم بگه و مصداق بارز اتلاف وقت هست و مردم این ساعات و شب های پر برکت ماه مبارک رو از دست میدن..

دزد دوم: خواب زیادی

اینکه در روایات اومده خواب شما هم در این ماه اون هم با دهان روزه عبادت محسوب میشه دلیل بر این نمیشه که همش بخوابی این روایت اومده تا به ما بفهمونه بدون تو چه ماه پر برکتی هستی که حتی خوابت هم عبادت محسوب میشه ، دیگه بقیه اعمال و کارهایی که انجام میدی ببین چه پاداش و ثوابی خدا براش گذاشته…

دزد سوم: شب نشینی

این دزد گران بها ترین اوقات رو از شما میدزد..این دزد بنده را از نماز و تهجد در ثلث اخر شب و از استغفار و توبه و خواندن دعا های ویژه ماه مبارک محروم میکنه .. مخصوصا خواندن قران و دعای ابوحمزه ثمالی …

البته این شب نشینی یا بعد از ظهر نشینی اگر درست و به موقع انجام بشه میتونه صله رحم باشه و ثواب خیلی زیادی هم داره که پیامبر اسلام در خطبه شعبانیه به اون اشاره کرده

دزد چهارم: بخل

این بخل باعث میشه انسان صدقه و اکرام و افطاری دادن رو ترک کنه ..افطاری بدید  ولو به یک دونه خرما یا یک لیوان اب تا خداوند گناهان ما رو بیامرزد….

دزد پنجم: مجلسی که در اون  یاد خدا نباشد

مجلس هایی که خالی از ذکر و یاد خدا باشد.. که برخی از این مجالس باعث غیبت و گناه میشه بلکه باعث حسرت شدید انسان در روز قیامت میشه میگه ای کاش اون لحظه یادی از خدا و اهل بیت علیهم السلام میکردم… چون میدونید که قیامت یوم الحسره است..خیلی مراقب این جلسات باشید…

و اما دزد ششم و بزگترین دزد

فیسبوک و وات ساپ و لاین و وایبر و شبکه های اجتماعی هست که اگر درست استفاده نکنی نه تنها اتلاف وقت کردی بلکه در برخی مواقع همه اعمال نیکت را از دست میدی و به اون هدف اصلی که نزدیک شدن به خدا و پاک شدن دل از غبار گناه هست نخواهی رسید…

پس مواظب این دزد ها باشید که واقعا این ساعات نورانی و پر برکت حیف هست که به بطالت بگذره و به دنبالش حسرت بخوریم ..

تنظیم و تلخیص: آسایشگاه خیریه معلولین و سالمندان بقیةالله قم

پي‌نوشت‌ها:

1- فضائل الأشهر الثلاثة: 44/20، الأمالي للصدوق:71/38 ، تحف العقول: 419 ، الإقبال: 3 / 293، روضة الواعظين:441، دعائم الإسلام: 1/283، بحارالأنوار: 97/68/4 .

2- كنز العمّال: 8 / 466 / 23685 نقلاً عن ابن عساكر و ج 12 / 323 / 35216 نقلاً عن الديلمي وكلاهما عن عائشة .

3- ثواب الأعمال: 84 / 5، النوادر للأشعري: 17/2 ، فضائل الأشهر الثلاثة: 58/37، الجعفريّات: 58، النوادر للراوندي: 134/ ، بحارالأنوار: 97/75/26.

4- المقنعة: 373، مسارّ الشيعة: 56، مصباح المتهجّد: 797 .

5- فضائل الأشهر الثلاثة: 77/61، الأمالي للصدوق: 84/4، عيون أخبار الرضا عليه‏السلام:1/295/53، الإقبال:1/26، بحارالأنوار: 96/356/25.

6- مستدرك الوسائل: 4/22/4079 نقلاً عن تفسير أبي الفتوح الرازي.

7- فضائل الأشهر الثلاثة: 108 / 101 .

8- فضائل الأشهر الثلاثة: 123/130.

9- شرح الأخبار : 1/ 223 / 207، الفضائل: 125، بحارالأنوار:40/54/89؛ فضائل الأوقات للبيهقي: 89/205، شُعَب الإيمان:3/314/3637 و ص 355/3755 ، كنز العمّال: 8/482/23734 .

10- فضائل الأشهر الثلاثة: 110/102 عن عبدالله‏ بن عامر عن أبيه.

11- تهذيب الأحكام: 4/152/422، الأمالي للمفيد: 112/2 و301 /1 ، الأمالي للطوسي: 74 / 108و ص 149/ 246 ، بحارالأنوار: 97/17/34؛ سنن النسائي: 4/129، مسند ابن حنبل: 3/8/7151 و ص 412/9502.

12- سنن أبي داود: 2/54/1387، السنن الكبرى: 4/506/8526 .

13- مسند ابن حنبل: 8/117/ 21555، المستدرك على الصحيحين:1/603/1596و ج2/578/3960، السنن الكبرى: 4/505/ 8525 .

منبع:

ماه خدا، محمدي ري شهري،‌ج 1، ص 38.

با تشکر از سایت وزین تبیان

خبرگزاری مهر

رمضان در آسایشگاه خیریه معلولین و سالمندان قم